Şimdi al, sonra öde (BNPL) nedir? Kart taksidinden farkı, hakları ve riskleri

Şimdi al sonra öde nedir?

Şimdi al sonra öde (İngilizce "buy now, pay later", kısaca BNPL), ürünü hemen almanızı ve bedeli sonraki dönemlerde, çoğu zaman birkaç parçada ödemenizi sağlayan ürünlerin genel adıdır. Ödeme ekranında "taksit", "limit", "sonra öde" ya da "veresiye" gibi sözlerle görünebilir. Kredi kartı değildir: bedeli kartın bankasına değil, ürünü sunan sağlayıcıya (banka, finans şirketi, cüzdan hizmeti ya da mağazanın kendi limit ürünü) ödersiniz.

BNPL'ye özgü ayrı bir kanun maddesi bulamadık. Hukuki nitelik, ürünün nasıl kurulduğuna bağlıdır: faiz ya da benzeri menfaat karşılığındaysa tüketici kredisi sayılır (6502 sayılı Kanun m.22); aksi hâlde sağlayıcının sözleşmesi ve genel hükümler geçerlidir.

Kart taksidinden farkı

Peşin fiyatına taksitte tek soru taksit tutarı × taksit sayısının peşin fiyata eşit olup olmadığıdır (hesaplama aracı). Diğerlerinde faiz, ücret ya da kâr payı olup olmadığını sağlayıcının sayfasında ve sözleşme öncesi formda aramak gerekir. Banka kredisiyle kart taksidinin 10.000 TL'lik bir örnekle karşılaştırması: Kart taksiti mi, alışveriş kredisi mi?

Tüketici kredisi sayılırsa hangi haklar geçerli?

Ürün tüketici kredisi sayılıyorsa 6502 sayılı Kanun'daki şu hükümler uygulanır:

• Sözleşme öncesi bilgi (m.23): kredi veren, sözleşme koşullarını içeren ön bilgi formunu sözleşmeden makul bir süre önce vermek zorundadır. Faiz, ücret ve toplam geri ödemeyi bu formda kontrol edin.
• Efektif faiz ve toplam maliyet (m.25/2): kredi sözleşmesinde akdi faiz, efektif yıllık faiz ve toplam maliyet yer almalıdır; yer almazsa kredi tutarı sözleşme süresi sonuna kadar faiz işletilmeden kullanılır.
• Cayma (m.24): tüketici 14 gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden kredi sözleşmesinden cayabilir; kullandığı anaparayı ve tahakkuk eden akdi faizi cayma bildiriminden sonra 30 gün içinde öder.
• Erken ödeme (m.27): vadesi gelmemiş taksitler ya da borcun tamamı erken ödenebilir; kredi veren erken ödenen miktara göre gerekli faiz ve diğer maliyet indirimlerini yapmak zorundadır.
• Temerrüt (m.28): belirli süreli kredilerde borcun tamamı ancak birbirini izleyen en az iki taksidin ödenmemesi ve en az otuz gün süreli muacceliyet uyarısı yapılması hâlinde istenebilir.

Taksitle satış (satıcının malı teslim edip bedeli kısım kısım aldığı sözleşme, m.17) ile kredi veren aracılığıyla alışveriş (m.22) farklı sözleşmelerdir; cayma süresi ve ön bilgilendirme farklıdır. İnternetten alışverişteki 14 günlük cayma ise ayrı bir haktır: Taksitli alışverişte iade ve cayma.

Mağaza limitleri, kart limiti ve kredi notu

Mağazaların sunduğu limit ürünleri, kart limitinizden bağımsız taksit ya da ertelenmiş ödeme sağlar; hukuki niteliği (kart değil, kredi ya da BNPL) ve maliyeti sağlayıcıya bağlıdır, koşullar mağazanın sayfasında yazar. Örneğin bir katılım bankası olan TOM Bank'ın (bu bankalar için Katılım bankası kredi kartı) "Hadi Taksitli Alışveriş Kredisi" sayfası, anlaşmalı mağazalarda kullanılan ve kart limitinizi kapatmayan ayrı bir taksitli alışveriş limitini anlatır ve örnek ödeme planında aylık kâr oranı gösterir. Alışveriş kredisi ayrı bir tüketici kredisi sözleşmesidir ve kart limitinizden düşmez; ama toplam borç yükünüz Findeks'te mevcut borç ve limit kullanımı olarak görünür.

Kredi notuna etkisi: sağlayıcı bankaysa ya da veriyi Kredi Kayıt Bürosu'na bildiriyorsa kullanım ve ödemeler Findeks notuna yansıyabilir. Findeks'in sayfasına göre kredi notu; kredi, kredi kartı ve kredili mevduat ödeme alışkanlıkları (%45), mevcut borç durumu ve limit kullanımı (%32), yeni kredi kullanımı sıklığı (%5) ve kredi kullanım yoğunluğu (%18) oranında dikkate alınır. BNPL'e özgü genel bir kural bulamadık; sağlayıcının sözleşmesine ve veri paylaşımı metnine bakın.

Ödemeyi geciktirirseniz

Sonuç sağlayıcının sözleşmesine bağlıdır. Ürün tüketici kredisiyse gecikme faizi ve temerrüt kuralları 6502 sayılı Kanun'a göre işler (m.28: en az iki taksidin ödenmemesi ve 30 gün süreli uyarı). Kart dışı ürünlerde gecikme bedelleri ve sonuçları sağlayıcının koşullarında yazar; sözleşmeyi onaylamadan önce gecikme bedelini ve toplam geri ödemeyi okuyun. Kredi kartında gecikmenin sonuçları için Kredi kartı asgari ödeme oranı nedir? ve Hesap kesim, son ödeme ve ekstre rehberlerine bakın.

Kredi kartınız yoksa

Kredi kartınız yoksa seçenekler genellikle şunlardır: kredili mevduat hesabı (KMH) limiti olan bir banka kartı (örneğin Bankkart'ın sayfasına göre anlaşmalı üye iş yerlerinde KMH limitiyle taksitli alışveriş yapılabilir; bu, kredi kartı taksidi değildir), mağazanın sunduğu limit ürünü ya da alışveriş kredisi. Bunların hiçbiri vade farksız kart taksidi değildir; maliyetlerini peşin fiyatla karşılaştırın. Taksit çıkmamasının nedenleri için Taksit seçeneği neden çıkmıyor? rehberine bakın.

Peşin Taksit bunları neden listelemiyor?

Peşin Taksit yalnızca taksitlerin toplamının peşin fiyata eşit olduğu (vade farkı 0 TL) kart taksiti planlarını listeler; alışveriş kredisi, BNPL ve cüzdan kredisinde faiz, ücret ya da vade farkı olabildiği için bunlar listelenmez. Bu bir yargı değil, listenin tek kuralıdır: bu ürünler kötü ya da gereksiz oldukları için değil, ölçüte girmedikleri için dışarıdadır. Ayrıntı: Neden bazı ödeme seçeneklerini listelemiyoruz?. Aynı ürünün kart taksitiyle peşin fiyatına sunulup sunulmadığına peşin fiyatına taksitli ürünler sayfasından bakabilirsiniz; kampanyaları kampanya takvimi gösterir.

Seçmeden önce beş soru

Bu yazı finansal tavsiye değildir; bütçenize ve ihtiyacınıza göre karar verirsiniz. Karşılaştırırken:

1. Toplam geri ödeme ne kadar? Aylık tutar × vade, ürünün peşin fiyatından kaç TL fazla?
2. Faiz, kâr payı ve ücretler nerede yazıyor? Sözleşme öncesi formda ve sağlayıcının sayfasında açıkça yazmalı.
3. Bu bir kart taksiti mi, kredi mi? Ödeme ekranında "limit", "sonra öde", "kredi" gibi sözcükler geçiyorsa kart taksitinden farklı bir ürün söz konusudur.
4. Gecikirsem ne olur, erken ödersem indirim var mı?
5. Bu kullanım nereye kaydedilir? Sağlayıcı veriyi Kredi Kayıt Bürosu'na bildiriyor mu?

Kaynaklar

Kaynaklara 3 Ekim 2026 tarihinde bakıldı; kanun ve sağlayıcı koşulları değişebilir.

• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.17 (taksitle satış), m.22 (tüketici kredisi), m.23 (ön bilgi), m.24 (cayma), m.25/2 (efektif faiz), m.27 (erken ödeme), m.28 (temerrüt).
• Findeks Akademi, kredi notu neden değişmiyor?.
• Bankkart, Bankkart Taksit / KMH Öteleme.
• TOM Bank, Hadi Taksitli Alışveriş Kredisi.
• Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik, m.22/5.

Bu yazı genel bilgilendirmedir; hukuki ya da mali tavsiye değildir.