Vade farkı nedir, nasıl hesaplanır?

Formül

• Toplam ödeme = taksit tutarı × taksit sayısı
• Vade farkı = toplam ödeme − peşin fiyat
• Vade farkı oranı = vade farkı ÷ peşin fiyat × 100

Vade farkı 0 TL ise (ya da yalnızca birkaç kuruşsa) taksit peşin fiyatınadır.

Adım adım örnek

Peşin fiyatı 30.000 TL olan bir ürün için üç seçenek:

Vade farklı satırda toplam 33.000 TL, peşin fiyat 30.000 TL: 33.000 TL − 30.000 TL = 3.000 TL vade farkı.

Yüzde tek başına yanıltabilir: aylık maliyet

%10 vade farkı, 12 aya yayıldığı ve her ay borç azaldığı için aylık yaklaşık %1,5 bir maliyete denk gelir (eşit taksitli ödemenin iç verim oranı). Aynı %10, 6 taksitte 12 taksite göre daha pahalı bir borçlanma demektir. Farklı taksit sayılarını karşılaştırırken toplam vade farkına ve taksit süresine birlikte bak.

Kuruş yuvarlaması vade farkı değildir

10.000 TL üç taksite bölündüğünde 3.333,33 TL × 3 = 9.999,99 TL eder; bir kuruş son taksite eklenir. Bu tür farklar vade farkı sayılmaz. Bir taksit planı, taksitlerin toplamı peşin fiyatı yalnızca kuruş yuvarlaması kadar (taksit başına en fazla 1 kuruş, toplamda en fazla 1 TL) aşıyorsa vade farksız sayılır; toplamı peşin fiyatın altında kalan plan da vade farksızdır.

Vade farkını kart faiziyle karıştırma

Vade farkı alışveriş anında belli olur ve taksitlere eklenir. Kart faizi ise ekstre borcunun tamamını son ödeme gününe kadar ödemediğinde işler. Peşin fiyatına taksitle alsan bile ekstreyi eksik ödersen kart faizi doğabilir. Ekstrenin asgari tutarını ya da üstünü ödersen kalan borca akdi faiz uygulanır. Asgari tutarın altında ödersen asgari tutarın ödenmeyen kısmına gecikme faizi, kalan bakiyenin asgari tutarı aşan kısmına akdi faiz uygulanır (Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik m.20). Bankaların uygulayabileceği en yüksek oranları (Yönetmelik m.17) TCMB belirler ve her ay yeniden ilan eder: TCMB kredi kartı azami faiz oranları. Kartına uygulanan oran bu sınırın altında olabilir; kendi oranını bankandan öğren. Akdi faiz ile gecikme faizinin farkını ve örnek bir hesabı Kredi kartı faizi nasıl hesaplanır? rehberinde bulabilirsin. Ekstrenin ne zaman kesildiği ve son ödeme tarihi için hesap kesim ve son ödeme rehberi bak; katılım bankalarında faiz yerine kâr payı denir (ayrıntı). Kredi ya da "şimdi al sonra öde" ürünlerinde faiz ve ücret ayrı yazılır: Şimdi al, sonra öde nedir?. Bankaların kartla yapılmış harcamayı sonradan taksitlendirmesi ya da ertelemesi gibi ürünlerde de faiz uygulanır, ücret ise alınamaz: Taksit erteleme ve sonradan taksitlendirme.